पवन प्रसाद साह
बिरगंज, चैत ७ गते ।
आज विश्वभर ‘विश्व मुख स्वास्थ्य दिवस’ मनाइँदै छ। यस वर्षको दिवस ‘खुशी मुख, खुशी मन’ नाराका साथ मनाइएको छ। यसै अवसरमा वीरगंजस्थित नेशनल मेडिकल कलेजको डेन्टल कलेज तथा शिक्षण अस्पतालमा मुख स्वास्थ्यसम्बन्धी सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको छ।
कार्यक्रमका मुख्य विशेषता
नेशनल मेडिकल कलेजले आयोजित कार्यक्रममा स्थानीय नागरिकहरू, विद्यार्थीहरू तथा अस्पतालका चिकित्सकहरूको सहभागिता रहेको थियो। कार्यक्रममा १२५ जनाको निःशुल्क मुख स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको थियो भने दन्त उपचारमा १० प्रतिशत छुट प्रदान गरिएको अस्पताल प्रशासनले जनाएको छ।
मुख स्वास्थ्यको महत्वबारे जानकारी गराउँदै चिकित्सकहरूले विभिन्न मुख तथा दाँतका रोगहरू, ती रोगहरूको रोकथाम, दन्त स्वच्छताको उपाय तथा उपचार विधिबारे सहभागीहरूलाई जानकारी गराएका थिए।
मुख्य अतिथि र वक्ताहरूको भनाइ
कार्यक्रमको अध्यक्षता डेन्टल कलेजका प्रो. डा. सरोज प्रसाद देवले गरेका थिए भने प्रमुख अतिथि एडमिसन तथा मार्केटिङ डाइरेक्टर आबिद हुसेन अन्सारी रहेका थिए। विशिष्ट अतिथिहरूमा डा. रवि शंकर गुप्ता, एके काशी, गंगा गुरुङ, गौसुल आजम, डा. हरीश कुमार शाह, डा. सरोज नायक, डा. साना इमानी लगायतका दन्त विशेषज्ञहरूको उपस्थिति थियो।
डा. सरोज प्रसाद देवले मुख स्वास्थ्य दिवसको महत्त्वबारे प्रकाश पार्दै भने,
“स्वस्थ मुख हुनु सम्पूर्ण शरीरको स्वास्थ्यका लागि अत्यावश्यक छ। मुखबाटै धेरै संक्रमण फैलिन सक्छ, त्यसैले नियमित जाँच, सरसफाइ र सही जीवनशैली अपनाउनु पर्छ।”
त्यसैगरी, डा. रवि शंकर गुप्ताले नेपालमा मुख स्वास्थ्यसम्बन्धी चुनौतीबारे चर्चा गर्दै भने,
“अझै पनि धेरै नेपालीहरू मुख स्वास्थ्यप्रति बेखबर छन्। शिक्षाको अभाव, आर्थिक कठिनाइ तथा चेतनाको कमीले गर्दा धेरै मानिसहरू मुखसम्बन्धी रोगबाट ग्रस्त छन्। यस्तो कार्यक्रमले जनचेतना बढाउन मद्दत गर्छ।”
मुख स्वास्थ्य सुधारका लागि सुझावहरू
चिकित्सकहरूले सहभागीहरूलाई निम्न सुझाव दिएका थिए –
- दाँत सफा गर्ने सही तरिका – दिनमा कम्तीमा दुई पटक ब्रस गर्ने, सही तरिकाले फ्लस गर्ने।
- स्वस्थकर आहार – चिनीजन्य पदार्थ कम सेवन गर्ने, प्रशस्त पानी पिउने।
- नियमित परीक्षण – कम्तीमा ६-६ महिनामा एक पटक दन्त चिकित्सककहाँ जाने।
- तम्बाकू तथा मद्यपानबाट बच्ने – मुख क्यान्सर तथा अन्य गम्भीर रोगहरूबाट जोगिन।
- दन्त रोगका लक्षणहरू पहिचान गर्ने – गिँजाको रगत बग्नु, दाँत दुख्नु वा दाँत खिइनुजस्ता समस्या देखिएमा तत्काल जाँच गराउने।
सार्वजनिक प्रतिक्रियाहरू
कार्यक्रममा सहभागी भएका एक स्थानीय, रामेश्वर महतो, जो पहिलो पटक दन्त परीक्षण गर्न आएका थिए, उनले भने,
“यसअघि कहिल्यै दन्त चिकित्सककहाँ गएको थिइनँ। आज निःशुल्क परीक्षण गर्ने मौका पाएँ र धेरै नयाँ कुरा सिकेँ। अब नियमित रूपमा मुख स्वास्थ्य जाँच गराउँछु।”
त्यसैगरी, नेशनल मेडिकल कलेजका प्रतिनिधिहरूले आगामी दिनमा पनि यस्ता जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिरहने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।
मुख स्वास्थ्य हाम्रो समग्र स्वास्थ्यका लागि महत्त्वपूर्ण छ। नेपालमा अझै पनि मुख स्वास्थ्यप्रति ध्यान नदिने प्रवृत्ति छ। यस्ता कार्यक्रमहरूले जनचेतना अभिवृद्धि गर्दै सर्वसाधारणलाई दन्त स्वास्थ्यप्रति सजग बनाउने विश्वास गरिएको छ ।
